Boldo

Boldo – Peumus boldus
Ang. Boldo; franc. Boldo; niem. Boldo; ros. Boldo.

Występowanie
W Ameryce Południowej, głównie w Chile i Peru.

Surowiec
Liść boldo — Folium Boldo.

Główne związki
Alkaloidy aporfinowe 0,25—0,53% (m.in. boldyna 0,1%), olejek eteryczny 1,8—2,6% (m.in. askarydol, cyneol, p-cymol), flawonoidy (m.in. peumozyd, boldozyd), glikozyd boldoglucyna 0,3%, garbniki 1,2%, sole mineralne (m.in. dużo wapnia i magnezu).

Działanie
Cholereticum, diureticum, spasmolyticum, stomachicum.
Surowiec jest środkiem ogólnie pobudzającym czynności wydzielnicze. Po podaniu doustnym wyciągu z liści boldo zwiększa się wydzielanie soku żołądkowego (stomachicum). następuje ogólna poprawa trawienia i przyswajania składników pokarmowych (digestivum) oraz znaczne pobudzenie wydzielania żółci (cholereticum). Zmianie ulegają również właściwości fizykochemiczne żółci, m.in. zmniejsza się lepkość i zawartość wody, a zwiększa ciężar właściwy. Ponadto surowiec wzmaga wydalanie moczu (diureticum), gdyż zawiera moczopędne aktywne flawonoidy, zmniejsza napięcie mięśni gładkich jelit, dróg moczowych i żółciowych (spasmolyticum), działa łagodnie wiatropędnie (carminativum), nawet u osób dorosłych, ułatwia też przepływ żółci (cholagogum) oraz przywraca normalne ruchy perystaltyczne w moczowodach i właściwą kurczliwość pęcherzyka żółciowego. Wykazano, że działanie przeciwskurczowe frakcji flawonoidowej wyizolowanej z boldo jest tylko dziewięciokrotnie słabsze od papaweryny. Olejek eteryczny omawianego surowca, zbliżony składem do Ol. Chenopodii, wykazuje właściwości anty-septyczne i działa trująco na pasożyty jelitowe.

Zastosowanie
W stanach zapalnych wątroby i dróg żółciowych, zmniejszonym wytwarzaniu żółci, atonii i stanach skurczowych pęcherzyka żółciowego, dyskinezji i formowaniu się kamieni żółciowych, pomocniczo — w żółtaczce i kamicy żółciowej. Także w przewlekłych zaparciach nawykowych i na tle innych schorzeń, w zaburzeniach trawiennych spowodowanych niedoborem soku żołądkowego (uczucie pełności, brak łaknienia, wzdęcia), zwłaszcza u osób starszych. Pomocniczo i wraz z innymi lekami działa jako środek moczopędny.

Przeciwwskazania
Ostre stany zapalne jelit, dróg żółciowych i wyrostka robaczkowego, czynna choroba wrzodowa, krwawienia wewnętrzne, końcowy okres ciąży.