Bukwica

Bukwica – Betonica officinalis L
Bukwica jest pospolitą rośliną wieloletnią z rodziny wargowatych (Labiatae), ma prostą łodygę wysokości 30-80 cm, naprzemianległe, karbowane i bezogonkowe liście. W ich kątach znajdują się kwiaty lub łodyżki kwiatowe. Ilość kwiatów okółkowych zwiększa się ku górze przechodząc w różową wiechę z odcieniem fioletowym. Rośnie przeważnie pojedynczo, a jeśli gromadnie to w dużym rozproszeniu. Występuje na ziemi dobrej, próchniczej i wilgotnej, na skraju bagien, w rowach, zaroślach, na łąkach i w lasach. Kwitnie od czerwca do września, a zbiór surowca – liści, kwiatów i korzeni – zaczyna się już w kwietniu. Świeże ziele ma nieprzyjemny zapach, w smaku jest cierpkie i gorzkie, wysuszone traci przykrą woń. Wysuszoną i zmieloną bukwicę należy przechowywać w miejscu ciemnym, na słońcu bowiem płowieje i traci wiele ze swych właściwości leczniczych. Korzenie zbiera się w październiku i listopadzie. Bukwica zawiera olejek eteryczny, garbniki (do 12 proc.), związki aminowe, jak betaina, stachydryna, betonicyna, turycyna, kwas kawowy, gorycz, cholinę, sole mineralne, ślady alkaloidów. Obecna jest również Witamina C

Użytek wewnętrzny
Oczyszcza drogi oddechowe, leczy błonę śluzową żołądka i jelit, hamuje biegunkę, wstrzymuje utratę wody, a zatem i soli mineralnych, pobudza apetyt, zapobiega małym krwawieniom wewnętrznym z uszkodzonych właśniczek w przewodzie pokarmowym, działa przeciwbakteryjnie, w tym również wobec szczepów antybiotykoodpornych, niszczy bakterie i ich toksyny, działa przeciwzapalnie na jelita, dwunastnicę i żołądek, zwiększa krzepliwość krwi, ma właściwości wymiotne i przeciwnowotworowe (korzeń), przeciwartretyczne i przeciwreumatyczne, wzmacnia osłabiony układ nerwowy, działa wykrztuśnie i przeciwgorączkowo, leczy schorzenia kobiece.
Użytek zewnętrzny
Działa przeciwgnilnie, przyspiesza regenerację naskórka, goi rany, niszczy bakterie i wirusy, odkaża miejscowo i hamuje krwawienie, gdyż koaguluje krew.

Wskazania lecznicze
Na użytek wewnętrzny
Astma, bóle głowy, bezsenność, biegunka z obecnością krwinek w kale, artretyzm, reumatyzm, gościec stawowy przewlekły, dolegliwości płucne, ischias, krwioplucie, nieżyt żołądka i jelit, skąpe wydzielanie soku żołądkowego, migreny, osłabienie nerwowe, padaczka, paraliż połowiczy, zawroty głowy, żółtaczka, zaflegmienie dróg oddechowych.
Na użytek zewnętrzny
Rany zakażone bakteriami ropotwórczymi i grzybkami, owrzodzenie skóry nóg, guzy twarde przechodzące w tkankę nowotworową.

Sposób użycia

  • Łyżkę świeżego soku z miodem pić 3 razy dziennie przy puchlinie wodnej, żółtaczce i zaparciu.
  • Ziele bukwicy, ziele rzepiku, liść pokrzywy, nasienie kozieradki w równych ilościach sproszkować i zażywać mniej niż pół łyżeczki przy paradentozie.
  • Ziele bukwicy, ziele rzepiku, kłącze tataraku, liść ruty, sproszkowane, dwa razy dziennie mniej niż pół łyżeczki przy nieregularnym okresie u kobiet.
  • Napar. Gotować 3 min. l łyżeczkę korzenia w jednej szklance wody. Parzyć 10 min. Popijać 4 razy dziennie po 1/4 szklanki na kaszel. Na to samo: napar z 15 g liści na 0,5 litra wody. Wypijać dziennie l szklankę w trzech porcjach.
  • Nalewka. Stosować 3 razy dziennie po 10 kropli dawkuje lekarz przy powiększonych węzłach chłonnych pachwinowych.
  • Gotować 100 g bukwicy w litrze wody i stosować do obmywania zanieczyszczonych ran i na okłady na owrzodzenia nóg, w nadmiernej potliwości stóp (obmywanie), na czyraki, zakażenia skóry bakteriami ropotwórczymi, zarodnikami grzybów pasożytniczych i drożdżakami. Do kataplazmów stosuje się liście świeże, drobno pocięte.
  • Jako środek przeciwkrwotoczny na użytek zewnętrzny i wewnętrzny stosuje się mieszankę z tysiącznika + fiołek trójbarwny + krwawnik.