Cynamonowiec
Cynamonowiec Kamforowy – Cinnamonum Camphora
Ang. Camphor-tree; franc. Camphrier; niem. Kampferbaum; ros. Kamfornoe dieriewo.
Występowanie
W płdn. Chinach, Japonii i na Tajwanie, również uprawiany, m.in. na wyspie Cejlon i we wsch. Afryce.
Surowiec
Z pni drzew otrzymuje się olejek eteryczny, a następnie z niego krystaliczny składnik kamforę — Camphorum.
Główne związki
Kamfora, stanowi do 50% olejku eterycznego i jest prawoskrętnym ketonem terpenowym. Kamfora racemiczna jest otrzymywana półsyntetycznie z borneolu lub pinenu. Obie odmiany kamfory działają identycznie.
Działanie
Stimulans, spasmolyticum; zewnętrznie — derivans, analgeticum, antisepticum.
Kamfora, podana doustnie lub pozajelitowe, działa na ośrodkowy układ nerwowy, podwyższa nieznacznie próg wrażliwości kory mózgowej oraz ośrodków podkorowych i wywołuje stan pobudzenia psychicznego i ruchowego, którego nasilenie zależy od dawki. Kamfora ma również wpływ na wegetatywne ośrodki mózgowe, szczególnie na ośrodek oddechowy i naczynioruchowy, wywołuje nieznaczne przyspieszenie i pogłębienie oddechu oraz poprawę krążenia krwi, a przez to wzmożenie procesów utleniania i przemiany materii w samym mięśniu sercowym. Liczne badania sercowo-naczyniowego działania kamfory dały jednak rozbieżne wyniki, wobec czego brak jest przekonującego farmakologicznego dowodu, że kamfora ma wartość leczniczą jako środek pobudzający serce lub krążenie. Kamfora zmniejsza również napięcie mięśni gładkich żołądka, pęcherzyka żółciowego, oskrzeli i naczyń krwionośnych, lecz zbyt słabo, aby ją można wykorzystać do celów leczniczych. Zewnętrznie kamfora drażni skórę, wskutek rozszerzenia naczyń włosowatych powoduje jej zaczerwienienie, łatwo przenika przez naskórek, dociera do zakończeń nerwów czuciowych i częściowo poraża je, działa więc jako środek przeciwbólowy. Ma ona również właściwości antyseptyczne. Chociaż ilość kamfory wchłaniająca się przez skórę jest zbyt mała, aby mogła bezpośrednio wywrzeć działanie ogólnoustrojowe, to u niektórych osób zauważono reflektoryjne pobudzenie oddechu.
Działania uboczne
Po podaniu doustnym lub pozajelitowym większych dawek następuje podrażnienie żołądka (nudności, wymioty), pobudzenie ośrodków podkorowych (skurcze kloniczne, zawroty głowy, zaburzenia mentalności, zapaść), uszkodzenie wątroby (gdy brak zdolności szybkiego wiązania kamfory z kwasem glukuronowym) i nerek (wydalanie kamfory z moczem). Zewnętrznie, po wielokrotnie powtarzanym wcieraniu, może nastąpić bolesne zapalenie skóry.
Zastosowanie
Zewnętrznie — w postaci maści, mazideł, roztworów do wcierań wywołujących zaczerwienienie i przekrwienie skóry oraz złagodzenie bólu w nerwobólach (neuralgia), zapaleniu korzeni nerwowych rdzenia (radiculitis), postrzale (lumbago), zapaleniu tkanki łącznej włóknistej (fibrositis), bólach mięśniowych (myalgia), bólach gośćcowych, uporczywym świądzie skóry. Ponadto wraz z innymi substancjami w nieżytach górnych dróg oddechowych, odmrożeniach oraz do celów stomatologicznych.
Domięśniowo — roztwory olejowe kamfory, wyłącznie jako środek pomocniczy, w chorobach zakaźnych, w nieznacznym upośledzeniu oddechu i osłabieniu czynności serca.
Doustnie — tylko jako składnik preparatów złożonych, działających wykrztuśnie, przeciwbakteryjnie i przeciwskurczowo.
Przeciwwskazania
Ostre zapalenie skóry, oparzenia II i III stopnia, rany otwarte.
Zastosowanie w homeopatii
1. Przy zapaściach naczynioruchowych;
2. Jako lek przeciwskurczowy i przeciw kolce;
3. Na początku nieżytu nosa i stanów grypopodobnych,
4. Choleryna.