Kasztanowiec

Kasztanowiec – Aesculus hippocastanum L.
Ojczyzną tego pospolitego drzewa jest południowa część Półwyspu Bałkańskiego. Kasztanowiec cieszy się opinią drzewa dekoracyjnego, toteż chętnie jest wysadzany w parkach i wzdłuż dróg tworząc efektowne aleje dzięki swojej gęstej i rozłożystej koronie. Ma charakterystyczne, siedmiopalczaste liście, kwiaty różowo nakrapiane na zebrane w okazałe, wzniesione kwiatostany. Owoce to kuliste, kolczaste torebki, w których znajduje się zwykle jedno duże, okrągławe i nieco spłaszczone nasienie, czyli po prostu kasztan. W uprawie spotyka się odmiany o kwiatach od barwy białej przez żółtą i różową do czerwieni. W lecznictwie ma znaczenie odmiana biało kwitnąca. Kasztanowiec jest dobrą rośliną miododajną. Ma miękkie, łatwe do barwienia drewno, cenione w rzeźbiarstwie.

Kasztanowiec dostarcza kilku surowców leczniczych. Wiosną zdejmuje się korę z młodych, gładkich i zdrowych gałązek i suszy w przewiewie. W czerwcu, w pełni kwitnienia ścina się całe kwiatostany, a następnie obrywa pojedyncze kwiaty z szypułkami i suszy rozkładając cienką warstwę w miejscu zacienionym i przewiewnym. W końcu lipca zrywa się niedojrzałe owoce i w stanie świeżym przerabia w przetwórniach na intrakty (wyciągi). Jesienią zbiera się dojrzałe
nasiona kasztanowca, które służą do wyrobu kleju dekstrynowego i saponin, a w Bułgarii do produkcji antybiotyków. Niekiedy do celów leczniczych wykorzystuje się liście kasztanowca.

Działanie
Związki czynne zawarte w przetworach kasztanowca uszczelniają ściany naczyń włosowatych i doprowadzają ich przepuszczalność do stanu normalnego dzięki zmniejszeniu kruchości naczyń. Usprawnia się przepływ krwi w naczyniach żylnych, co hamuje krzepliwość krwi i przeciwdziała powstawaniu zakrzepów wewnątrznaczyniowych. Wspomniane związki podane na skórę działają przeciwbakteryjnie, przeciwzapalnie i łagodnie ściągające. Garbniki zawarte w kasztanowcu wywierają na przewód pokarmowy działanie rozkurczowe, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i łagodnie zapierające. Mówiąc w skrócie – właściwości kasztanowca są następujące: 1. Wzmacnia ścianki żył kończyn. 2. Rozrzedza krew. 3. Ułatwia wydalanie moczu przy przeroście prostaty. 4. Działa ściągające. Kora kasztanowca przewyższa nasiona i kwiaty w działaniu uszczelniającym na drobne naczynia krwionośne. Nie przedawkowywać zalecanych dawek Int. Hypocastani, które wynoszą 3 razy 30 kropli.

Właściwości lecznicze
Hemoroidy, dolegliwości w okresie klimakterium, stany zapalne wątroby, gruczołu krokowego, miednicy mniejszej, żylaki nóg, żylak powrózka nasiennego, odmroziny, obrzęki skóry i tkanki podskórnej, obrzęki głośni, płuc, a nawet mózgu, krwiaki, zapalenie ścięgna, zakrzepowe zapalenie żył. Zewnętrznie przetwory z kasztanowca podaje się w postaci okładów w leczeniu oparzeń, odmrożeń, ubytków naskórka, zapalenia naczyń włosowatych skóry. Kwiaty kasztanowca wchodzą w skład mieszanki ziołowej Rektosan („Herbapol”) używanej w leczeniu hemoroidów. Intrakt ze świeżych niedojrzałych owoców leczy zakrzepy i zastoje żylne, nadmierną przepuszczalność naczyń, jest także stosowany w stanach zapalnych i nieżytowych żołądka i jelit. Wyciąg gęsty z nasion kasztanowca jest jednym ze składników czopków Hemorol („Herbapol”) i drażetek Venescin („Herbapol”) stosowanych przy hemoroidach. Nadto wchodzi w skład pasty Fitoven.

Użycie

  • Odwar z kory kasztanowca (l łyżka kory na dwie szklanki wody) pić trzy razy dziennie po pół szklanki przy czerwonce, biegunce, osłabieniu przewodów trawiennych, hemoroidach i pękających żylakach.
  • Owoc kasztanowca upieczony i sproszkowany, zażywany dwa razy dziennie na końcu noża, leczy nieżyt jelit, biegunkę, kolkę, wzdęcia i hemoroidy.
  • Mieszanka przeciwobrzękowa nr 1. Zmieszać 50 g kwiatów lub liści kasztanowca, 30 g ziela krwawnika i 20 g ziela nostrzyka. Półtorej łyżki ziół zalać dwiema szklankami ciepłej wody i powoli ogrzewać do wrzenia pod przykryciem lub postawić nad parą na 30 min. i wypić w dwu porcjach między posiłkami. Stosować w kontuzjach, obrzękach urazowych, podskórnych i wynaczynieniach.
  • Mieszanka przeciwobrzękowa nr 2. Zmieszać 50 g rozdrobnionych liści lub kwiatów kasztanowca, 30 g ziela hyzopu i 20 g liści babki. 3-5 łyżek z jedną łyżką płatków owsianych rozrobić z wodą na papkę, ogrzewać w naczyniu, przenieść na płótno, przyłożyć na chore miejsce i owinąć. Zmieniać kilka razy dziennie. Stosować w kontuzjach, siniakach, obrzękach pourazowych, bólach po zwichnięciach stawów rąk i nóg.
  • Kwiat kasztanowca i kwiat jarzębiny po 2 ilości, jedną ilość kwiatu kupalnika zmieszać i popijać napar 2 razy dziennie przy żylakach.