Pomarańcza gorzka
Pomarańcza gorzka – Citrus Aurantium Subsp. Amara
Ang. Bitter Orange; franc. Oranger amer; niem. Pomeranze; ros. Apielsingoikij.
Występowanie
Indie i Chiny, obecnie uprawiana, zwłaszcza w rejonie Morza Śródziemnego. Odmiana słodka pomarańczy dostarcza owoców jadalnych.
Surowiec
Owocnia pomarańczy gorzkiej — Pericarpium Aurantii amari.
Główne związki
Olejek eteryczny do 2,5% (m.in. do 90% limonenu, dwupenten, nerol, citral i estry kwasu antranilowego), substancje goryczowe ok. 0,5% (trójterpeny typu limoniny), flawonoidy 5—10% (m.in. hesperydyna, naryngenina), karotenoidy (m.in. zeaksantyna, kryptoksantyna), pektyny.
Działanie
Amarum, aromaticum, stomachicum.
Wyciągi z surowca, ze względu na obecność goryczy, zwiększają wydzielanie soku żołądkowego, ułatwiają i przyspieszają proces trawienia oraz przyswajania składników odżywczych (patrz: Gentiana lutea). Działają również nieznacznie spazmolitycznie na mięśnie gładkie żołądka i jelit oraz słabo przeciwbakteryjnie. Znaczenie mają także flawonoidy (tzw. bioflawonoidy, czyli witamina P), które zmniejszają przepuszczalność ścian naczyń włosowatych (patrz: Viola tricolor), pod warunkiem, że przetwory z owoców pomarańczy będą przyjmowane przez dłuższy okres.
Zastosowanie
W zbyt skąpym wydzielaniu soku żołądkowego (hypoaciditas), braku łaknienia, przejściowych zaburzeniach trawiennych (zmniejszona tolerancja na tłuszcze, nieregularne wypróżnienia, odbijanie), a nawet w stanach skurczowych jelit (ból brzucha i wzdęcia). Również w celu poprawiania smaku i zapachu mikstur oraz syropów. Surowiec służy do otrzymywania olejku pomarańczowego — Oleum Aurantii, stosowanego do aromatyzowania leków i stanowiącego składnik pasty Fitolizyna.