Stroiczka (Lobelia)

Stroiczka rozdęta (Lobelia) – Lobelia Inflata
Ang. Indian tobacco; franc. Lobelie inflee; niem. Aufgeblasene Lobelie; ros. Lobelija odutaja.

Występowanie
Pochodzi z Ameryki Północnej, uprawiana w wielu krajach, również w Polsce.

Surowiec
Ziele stroiczki (lobelii) — Herba Lobeliae; służy do otrzymywania alkaloidu lobeliny.

Główne związki
Mieszanina ponad 20 alkaloidów pirydynowych i piperydynowych w ilości do 0,6% (wg FP IV 0,3%), z których najważniejsze są: L-lobelina, lobelanina, lobelanidyna, D,L-lobelina oraz izolobinina. Inne składniki nie mają praktycznego znaczenia.

Działanie
Analepticum, bioncholyticum.
Wyciągi z ziela stroiczki działają analogicznie do lobeliny, jednak znacznie od niej słabiej. Alkaloid ten jest zbliżony swymi właściwościami do nikotyny. Zmniejsza przewodzenie bodźców w zwojach nerwowych, początkowo obniża ciśnienie krwi, następnie podwyższa, zwalnia czynność serca oraz osłabia napięcie mięśni gładkich w oskrzelach. Najważniejsze znaczenie-ma jednak pośrednie działanie na ośrodek oddechowy wywołane pobudzeniem kłębka szyjnego (glomus caroticum). Pod wpływem tego bodźca następuje silne i gwałtowne przyspieszenie ruchów oddechowych z jednoczesnym ich pogłębieniem. Jest ono jednak krótkotrwałe, gdyż lobelina ulega szybkiemu unieczynnieniu w organizmie, a ponadto ma mały współczynnik terapeutyczny i związaną z tym łatwość przedawkowania.

Działania uboczne
Nudności, wymioty, kaszel, a po wyższychdawkach występowanie oddechu typu Cheyne-Stokesa, drgawki, zapaść.

Zastosowanie
Nalewkę z ziela lobelii stosuje się w stanach skurczowych oskrzeli, duszności i pomocniczo w dychawicy oskrzelowej. Lobelinę podaje się w przypadku obniżenia pobudliwości ośrodka oddechowego (lecz nie porażenia całkowitego), np. w asfiksji spowodowanej szokiem urazowym, porażeniu prądem elektrycznym, przy ratowaniu topielców i wisielców. Mniej pewne jest stosowanie w zatruciach tlenkiem węgla (zależnie od stopnia zatrucia), natomiast ryzykowne w reanimacji noworodków. Lobelinę podaje się również w odwykowych kuracjach przeciwnikotynowych, ale z miernym skutkiem.

Przeciwwskazania
Choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, porażenia ośrodka oddechowego.